Götürü Gider, Vergi Kalır

Ersun Bayraktaroğlu, YMM, Gayrimenkul Sektör Lideri, PwC Türkiye, ersun.bayraktaroglu@pwc.com


Bu sayı için ne yazayım diye düşünmeye dahi fırsat kalmadan yeni vergi tasarısı gündeme oturdu. Kamuoyu, Motorlu Taşıtlar Vergisi’ndeki önemli artışı tartışmaya odaklanmış olsa da tasarının içinde yer alan kira gelirlerinin beyanında uygulanacak olan götürü gider oranının %25’ten %15’e çekilmesine ilişkin değişiklik de bence en az MTV konusundaki kadar geniş bir kesimi ilgilendirmesi açısından önemli.

Götürü Gider Uygulaması Nedir?

Bilindiği gibi Gelir Vergisi gerçek kişilerin bir takvim yılı içinde yasada belirtilen kazanç ve iratlarının safi (net) tutarı üzerinden hesaplanır. Vergilendirilecek net tutara da kazanç ve irattan yasada izin verilen giderlerin indirilmesi yoluyla ulaşılır.

Kiraya verilen gayrimenkulden elde edilen gelir, Gelir Vergisi Yasası’nda “gayrimenkul sermaye iradı” (GMSİ) olarak tanımlanmıştır. GMSİ beyanında safi irada ulaşabilmek için yasa mükelleflere iki alternatif sunmaktadır: Bunlardan birincisi yasada yer alan ve belgeye dayanan giderlerin indirilmesi (buna “gerçek gider usulü” diyoruz), ikincisi ise herhangi bir belgeye gerek olmaksızın gayrisafi hasılatın belli bir yüzdesinin indirilmesi (buna da “götürü gider usulü” diyoruz). Götürü gider usulündeki oran halihazırda %25. Tasarı işte bu oranı %15’e indirmeyi öngörüyor.

Gerçek Gider Usulünde İndirilecek Giderler

Gelir Vergisi Yasası’nın 74. maddesinde sayılan giderler ana başlıklarıyla şöyle:

  • Kiraya veren tarafından ödenen aydınlatma, ısıtma, su ve asansör giderleri,
  • Kiraya verilen malların idaresi için yapılan idare giderleri,
  • Kiraya verilen mal ve haklara ilişkin sigorta giderleri,
  • Kiraya verilen mal ve haklar için kullanılan kredilerin faizleri,
  • Konut olarak kiraya verilen bir adet gayrimenkulün iktisap yılından itibaren beş yıl süre ile iktisap bedelinin %5’i,
  • Kiraya verilen mal ve haklar için ödenen vergi, resim, harç ve şerefiyelerle kiraya verenler tarafından ödenmiş olmak şartıyla belediyelere ödenen harcamalara iştirak payları,
  • Kiraya verilen mal ve haklar için ayrılan amortismanlar,
  • Kiraya veren tarafından yapılan ve gayrimenkulün iktisadi değerini artırıcı niteliği olan ısı yalıtımı ve enerji tasarrufu sağlamaya yönelik harcamalar,
  • Kiraya verenin yaptığı onarım giderleri,
  • Kiraya verilen mal ve haklara ait bakım ve idame giderleri,
  • Kiraladıkları mal ve hakları kiraya verenlerin ödedikleri kiralar ve diğer gerçek giderler,
  • Sahibi bulundukları konutları kiraya verenlerin kira ile oturdukları konutun kira bedeli,
  • Kiraya verilen mal ve haklarla ilgili olarak ödenen zarar, ziyan ve tazminatlar.

Görüleceği üzere aslında özellikle kredi ile satın alınan ve kiraya verilen gayrimenkuller için kredi ödemelerinin sürdüğü ilk 5 yıl “gerçek gider” yöntemini kullanmak çoğu zaman mükellefler açısından avantajlı oluyor. Sonraki dönemde de önemli giderlerin olduğu dönemler aynı avantaj devam edebiliyor. Ancak uzun süredir kira geliri elde edilen ve harcama yapılmayan gayrimenkuller için %25’lik götürü gider usulü çokça tercih ediliyor.

Önerilen Değişikliğin Etkisi Ne olur?

Öncelikle “götürü gider usulünü” tercih eden GMSİ sahiplerinin iki yıl boyunca bu usulden dönemeyeceklerini söylemek gerekir.

Tasarının %25’lik götürü gider oranını %15’e indirmeyi teklif eden maddesinin yürürlük tarihi olarak “2017 yılı gelirlerine de uygulanmak üzere yasanın yayım tarihi” olarak belirlenmiş. Yani, tasarının bu şekilde yasalaşması halinde 2017 yılında GMSİ elde eden ve söz konusunda gelirini götürü gider usulünü kullanarak beyan etmeyi planlayan gelir vergisi mükellefleri gayrisafi hâsılatlarının %75’i değil %85’i üzerinden vergilendirilecekler. %15’lik indirim oranını yeterli bulmayıp da gerçek usule geçmek isteyenlerden, 2016 yılında da bu usule göre beyanda bulunmuşlarsa, götürü usulden iki yıldan önce vazgeçilemediği için bu hakka sahip değiller. Bu hakka sahip olanlar ise yılbaşından beri yaptıkları harcamalar için belge biriktirmemişlerse yine gerçek usulde vergilendirilmeyi tercih etmeyecekler. Bir şekilde söz konusu oran değişikliği doğrudan %10’luk giderin azaltılması nedeniyle yeni ve kaçınılamaz bir vergi yükü doğuracak.

Tabii ki ülkenin gerçekleri vergi gelirleri artışını gerektirebilir. Burada dikkat çekmek istediğim husus vergi artışının yapılıp yapılmamasından çok adaletin sağlanabilmesi için söz konusu vergisel düzenlemelerin geleceğe yönelik yapılması gerekliliği. Yapılan düzenleme ile bu tasarıda olduğu gibi bir anlamda geçmişi (Henüz beyan edilmemiş olsa da içinde yaşanılan yılın geride kalan 10 ayı mükellefler açısından “geçmiş” demektir.) vergilendirmeye kalkmak vergi mükelleflerine haksızlık etmek olmuyor mu sizce de?

Meclisteki görüşmeler sırasında söz konusu değişikliğin, 2018 yılında gelirlerden başlamak üzere uygulanması yönünde düzeltilmesi dileği ile.

bi_özet gayrimenkul | 3. sayı | Kasım 2017

Götürü Gider, Vergi Kalır” için bir yanıt

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s