Çift Yönlü Yol

Ayşe Hasol Erktin, Mimar, HAS Mimarlık, ayse.erktin@hasmimarlik.com.tr 

Şubat 2016’da ULI (Urban Land Institute) Gelişen Trendler Konferansı’nın açılışında şöyle demiştim: “Hanımlar ve beyler, TEM otoyolu bizi Avrupa’ya çift yönlü bağlıyor. Gidiş ve geliş… Avrupalı yatırımcıların bize yöneldiği kadar biz de yurt dışına ulaşabiliriz. Ülke ekonomisinin zorlandığı noktada, bir yandan planlama ve kurumsallaşmayla ilgili iç sorunlarımızı çözmeye çalışırken diğer yandan dış fırsatlara göz dikebiliriz.”

Türkiye yıllarca, gayrimenkul sektörünün dünyadaki gelişmelerini, güncel tartışmaları uzaktan izledi. Gayrimenkul sektörü içe dönük, yenilikler karşısında çekingen ve risklere tamamen açık durumda kaldı. Adeta bir kaplumbağa gibi kabuğuna çekilerek, ekonomik bunalımların geçmesini bekledi.

Genel anlayış, gayrimenkulün yerel bir iş olduğu yönündeydi. Oysa ülkenin dışa açılması, yenilikçi fikirleri duyması, yurt dışında yaşanan benzer deneyimleri dinlemesi gerekiyordu. Uluslararası gayrimenkul sektörüyle tanışması gerekiyordu.

İstanbul’un, 2009-2013 yılları arasında 5 yıl boyunca ilk sıraya yerleştiği ULI’ın Emerging Trends (Gelişen Trendler) Raporu, yatırımcılara Avrupa kentlerini karşılaştırmalı olarak aktarıyor. Yerel olduğunu sandığımız son sektör olan gayrimenkulün de küreselleştiğinin, küresel rekabete açıldığının kanıtı… Gayrimenkul geliştiricileri ve yatırımcıları, projelerini küresel ölçekte geliştiriyorlar; portföylerini ve risklerini küresel coğrafyaya yayıyorlar.

Aradan geçen sürede, deyim yerindeyse “su aktı, yatağını buldu”. Bu dönemde, pek çok firmanın yurt dışına açılma çabasına tanık olduk. Artık Türk gayrimenkul geliştiricileri, Türkiye’de kazandıkları deneyimi yurt dışında da değerlendirmeyi deniyorlar. Bu türden bir yaklaşımı 1980’lerde Türk müteahhitlerinin yurt dışına açılmasıyla görmüştük. O dönemde yurt dışında müteahhitlik hizmetlerine başlayan Türk firmaları bugün alanlarında dünya devi kurumsal yapılar…

Öte yandan, ekonomideki sıkışmayı fırsata dönüştürebilmek için gayrimenkul geliştiricilerinin de dönüşmesi şart. Ülke ekonomisinin zorlandığı bu noktada, yurt dışındaki fırsatlara göz dikebilmek için, gayrimenkul sektörümüzün de eksiklerini gidermeye çalışması gerekiyor. Yerel ortamda desteklenip büyüyen gayrimenkul firmalarının, uluslararası rekabetle başa çıkabilmek için şeffaf yönetişim ilkeleriyle çalışan, kalite odaklı, kurumsal bir yapıya ihtiyaçları var. Uluslararası rekabet için uluslararası kurallar ve yönetişim ilkeleri benimsenmeli. Yurt dışına açılan gayrimenkul geliştiricileri, ancak sağlıklı bir kurumsal düzen kurabildikleri ölçüde başarılı olabilecekler. Başarılı olabildikleri ölçüde de Türkiye’deki yerel piyasamızın kalitesi artacak.

Bu aşamada, Türk müteahhitlerin 1980’lerden bu yana yurt dışı deneyimleri, gayrimenkul sektörü açısından da bir yol haritası olarak örnek alınabilir. Yurt dışına açılma konusunda bilgi ve deneyimler paylaşılabilir.

Gene bu noktada, ULI gibi uluslararası düşünce kuruluşlarının, gayrimenkulde 1930’lardan bu yana oluşturdukları tecrübe ve bilgi birikimi değerlendirilebilir. Yaşadığımız sorunları dünyada birileri daha önce yaşamış mı? Dünyada güncel gayrimenkul eğilimleri nelerdir? Gayrimenkulde yenilikçilik ve teknoloji nereye gidiyor? Bu ve bunun gibi soruların cevapları ULI’ın rapor ve toplantılarında bulunabiliyor.

Türkiye gayrimenkul sektörü için pek de kolay olmayan bu dönemi fırsata dönüştürebilmek için öncelikle sektörün gelişigüzel organizasyon yapısının gözden geçirilmesi gerekiyor. Yurt dışına açılan gayrimenkul geliştiricilerinin, bu dönüşümü gerçekleştirmelerini ve bu yolla, yerel piyasanın çıtasını da bir üst düzeye taşımalarını bekleyebiliriz.

bi_özet gayrimenkul | 6. sayı | Kasım 2018

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s